ავსტრალია

ფართობი  – 8.5 მლნ კვ.კმ

მოსახლეობა  – 35მლნ კაცი, 2008 წ.

უმაღლესი მწვერვალი  – ვილჰელმის მთა (პაპუა ახალი გვინეა), კოსციუშკო(ავსტრალია), 2228მ

ყველაზე გრძელი მდინარე – მურეი დარლინგით, 3718კმ

ყველაზე დიდი ტბა  – ეირი, 9000 კვ.კმ

ყველაზე მაღალი ჩანჩქერი  – სეზერლენდი, მდ ართურზე(ახალი ზელანდია) 580მ

ყველაზე დიდი უდაბნო  – ვიქტორიის დიდი უდაბნო 388500 კვ.კმ

ყველაზე დიდი კუნძული  – ახალი გვინეა, 800 000  კვ.კმ

ყველაზე დიდი ნახევარკუნძული  – კეიპ – იორკი, 300 ათასი კვ.კმ

ყველაზე დიდი ყურე  – ავსტრალიის დიდი ყურე, 1.3 მლნ კვ.კმ

ყველაზე დიდი ქალაქი  – სიდნეი (ავსტრალია), 4.3 მლნ კაცი

ყველაზე პატარა ქვეყანა  – ნაურუ, 21 კვ.კმ

უკიდურესი კონცხები:

აღმოსავლეთი  – ბაირონის კონცხი

დასავლეთი  – სტიპ – პოინტი

ჩრდილოეთი  – იორკის კონცხი

სამხრეთი  – სამხრეთი კონცხი

 

ავსტრალია მთლიანად  სამხრეთ ნახევარსფეროში მდებარეობს. ლათინურად ავსტრალია სამხრეთს ნიშნავს. იგი 1643 წელს ჰოლანდიელმა ზღვაოსანმა აბელ ტასმანმა აღმოაჩინა.  ავსტრალია ერთადერტი კონტინეტია, სადაც თანამედროვე მყინვარები და მოქმედი ვულკანები არ ვრცელდება.

სამხრეთ ამერიკა

სამხრეთ ამერიკა-კონტინენტი დედამიწის დასავლეთ ნახევარსფეროსა და, ძირითადად, სამხრეთ ნახევარსფეროში; ესაზღვრება სამხრეთით და დასავლეთით წყნარი ოკეანე,ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით ატლანტის ოკეანე;ჩრდილოეთი ამერიკა და კარიბის ზღვა მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთით.უკიდურესი წერტილებია: ჩრდილოეთით — პუნტა-გალინასის კონცხი (ჩ. გ. 12°28′), სამხრეთით — ფროუორდის კონცხი (ს. გ. 53°54′), აღმოსავლეთით — კაბუ-ბრანკუს კონცხი (დ. გ. 34°37′) და დასავლეთით — პარინიასის კონცხი (დ. გ. 81°20′)

როგორც ამერიკის ნაწილი, ჩრდ. ამერიკის მსგავსად სამხრეთ ამერიკას სახელი ამერიგო ვესპუჩის პატივსაცემად დაერქვა. ის პირველი ევროპელი იყო, ვინც ამტკიცებდა, რომ ამერიკა აღმოსავლეთ ინდოეთის ნაწილი კი არ იყო, არამედ მანამდე ევროპელთათვის უცნობი ახალი მსოფლიო.

სამხრეთ ამერიკის ფართობია 17.840.000 კმ², მისი მოსახლეობა 2005 წლისთვის შეადგენდა 371.000.000 ადამიანს. სამხრეთ ამერიკა ფართობით მეოთხეა აზიის, აფრიკისა და ჩრდ. ამერიკის შემდეგ და მოსახლეობით მეხუთე (აზიის, აფრიკის, ევროპისა და ჩრდ. ამერიკის შემდეგ).

Continue reading

ჩრდილოეთი ამერიკა

ჩრდილოეთი ამერიკა (ინგლ.North America,ფრანგ.Amérique du Nord, ესპ. América del Norte, Norteamérica,ნაუატ.Ixachitlān Mictlāmpa)-კონტინენტი დედამიწის ჩრდილოეთ და დასავლეთ ნახევარსფეროებში.სამხრეთ ამერიკასთან ერთად ქმნის ამერიკას. ჩრდილოეთ ამერიკის უდიდესი ქვეყნებია: კანადა, აშშ და მექსიკა. კონტინენტის ფართობი კუნძულების გარეშე შეადგენს 20,36 მლნ კმ²-ს, კუნძულებთან ერთად კი 24,709 მლნ კმ²-ს. ჩრდილოეთ ამერიკას ეკუთვნის კუნძული გრენლანდია,კანადის არქტიკული არქიპელაგი,კარიბები, ალეუტის კუნძულები და სხვა.

2008 წლის მონაცემებით ჩრდილოეთ ამერიკის 23 სახელმწიფოში 529 მილიონი ადამიანი ცხოვრობდა. კონტინენტებს შორის ფართობით იგი მესამეა, აზიისა და აფრიკის შემდეგ, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მეოთხე, აზიის, აფრიკისა დაევროპის შემდეგ.

Continue reading